سخنان حضرت آیت الله سید محمد جواد علوی بروجردی(مد ظله العالی) در پایان درس خارج

موضوع :حوادث بستری برای رشد

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله المعصومین المكرمین سیما بقیة الله الاعظم روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفدا فی العالمین واللعن علی اعدائهم و مخالفیهم و منكری فضائلهم و مناقبهم الی قیام یوم الدین.

خداوند متعال در قرآن كریم در باره حوادثی كه درزندگی برای انسان ها اتفاق می افتد می فرماید:(و لنبلونکم بشیء من الخوف و الجوع و نقص من الأموال و الأنفس و الثمرات و بشر الصابرین(1)

حوادث و رخدادهای مختلف به صور گوناگون در زندگی بشر اتفاق می­افتند که باید به بهترین نحو از آنها عبور کرد. حوادث در صورتی که به نحو مطلوب مدیریّت شوند می­توانند برای رشد و ترقی افراد تبدیل به فرصت شوند. فشارهای مختلف جسمی و روحی و روانی، امتحاناتی هستند برای معنا دادن به حرکت به سوی کمال. حرکت به سوی كمال منصب بزرگی است که هر کس لیاقت به دست آوردن آن را ندارد. مولوی می­گوید:

عشق از اول سرکش خونی بود تا گریزد هر که بیرونی بود

آنها که با حوادث از پا می­افتند، صلاحیت برای حركت در این مسیر را ندارند. اگر پذیرفتیم که آنچه از خداوند عالم صادر می­شود، جز خیر نیست( اگر چه مصالح یا مفاسد آن برای ما روشن نباشد) حوادث نه تنها نباید ما را از مسیری که بر عهده گرفته­ایم باز دارد، بلکه باید ما را به ادامۀ راه شائق­تر نماید.

دنیا گذراست دلبستگی به آن ،در واقع علاقه به چیزی است که ثبات و دوام ندارد. طبق آیه قرآن آنچه ماندنی است، فقط حقیقت لایزال الهی است. کل من علیها فان ویبقی وجه ربک ذو الجلال والإکرام (2)

و ما که در سلک شاگردان مکتب امام صادق(ع) هستیم باید بر این نعمت شکر گزار باشیم و از مسیری که در آن قرار گرفته­ایم منحرف نشویم و اوقاتی که برای استفاده در اختیار ماست نباید از دست بدهیم،زیرا می فرماید:«اضاعة الفرصة غصة»(3)

مرسوم است که دستگاه های مختلف برای اطلاع از چگونگی کارکرد تشکیلات خود، افرادی را بعنوان بازرس قرار می دهند و طبق گزارش آن ها افرادی را مورد تشویق قرار داده و گروهی دیگر را تنبیه یا حتی اخراج می­کنند، همین مطلب هم در سازمان روحانیت به نحو دیگری جریان دارد. دستگاه روحانیت در واقع تشکیلات مربوط به حضرت حجت (ع) است.

طلاب جوان باید تلاش برای تحصیل، سرلوحۀ امورشان باشد و علمای بزرگ هم در تعلیم و تبلیغ دین بی­هیچ شائبه­ای کوشش نمایند و بدانند که «الشاهد هو الحاکم» (4)

آقا امیرالمؤمنین (ع) فرمودند:

«قوام الدین والدنیا باربعة: ... ومنها عالم تستعمل علمه وجاهل لایسنکف أن یتعلم.» (5 )

وقت ما باید وقف تبلیغ اسلام، باشد. علمای بزرگ وحَمَله واقعی علم مثل مرحوم صاحب جواهر(ره) وقتی خبر در گذشت فرزندش را آوردند، فرزند را دفن کردند و دوباره مشغول نوشتن جواهر شدند. امثال ایشان بحمدلله در تاریخ تشیع و بین علمای شیعه وجود داشته و دارند که برای ما می­توانند الگوهای ارزشمندی باشند. رفتار شناسی وعمق مجاهدات آنها این پیام را دارد که:

وظیفۀ امروز ما بسیار سنگین است و باید بیشتر از آنها تلاش کنیم چرا که روایت داریم:

«من استوی یوماه فهو مغبون.»( 6)

حرکتی که در گذشته در فقه و اصول داشته ایم امروز نداریم. مدتهاست که مثل شیخ انصاری تحویل جامعۀ علمی شیعه نشده است و این متأسفانه در روزگاری است که بیشتر از هر زمان دیگری مکتب ما به افراد دانشمند نیاز دارد. وظیفۀ ما امروز در دنیا بسیار سنگین است، باید اولاً بیاموزیم و ثانیاً بیاموزانیم.

«ما أخذالله علی اهل الجهل أن یتعلموا حتی اخذ علی اهل العلم أن یعلموا.»(7)

امروزه طالبین علوم اهل بیت (ع) از ملل مختلف و نژادهای مختلف زیاد شده­اند، ولی متأسفانه ما قدرت عرضۀ معارف اهل بیت را نداریم با وجود این گنجینه­ ارزشمند كه از معارف شیعه به عنوان میراثی ارزشمند برای ما باقی مانده، فقط موفق به عرضۀ مقدار بسیار کمی از آن شده­ایم.

در دنیای پر از آشوب فعلی، حوادث غمباری برای شیعه اتفاق می افتد که برخی از آنها در تاریخ کمتر سابقه دارد و این بر اهمیت تلاش بیشتر، می­افزاید.

نهایت کلام این که باید از فرصت­های موجود به نحو مطلوب استفاده كنیم و معارف و معالم دین را به خوبی بیاموزیم و به بهترین وجه به آنها عامل باشیم، چرا که:

«أوضع العلم ما وقف علی اللسان و ارفعه ما ظهر فی الجوارح والارکان.»( 8)

والسلام علیكم و رحمة الله و بركاته

.................................................................

1- سوره بقره،آیه 155.

2- سوره الرحمن،آیه 26-27.

3- وسائل الشیعه ،ج66، ص84؛ نهج البلاغه، حكمت 118.

4- وسائل الشیعه ج 65، ص239؛ نهج البلاغه ، حكمت 324.

5- نهج البلاغه، ص482 (حكمت 364)[ و قال عليه السلام لجابر بن عبدالله الانصارى: يا جابر، قوام الدين و الدنيا باربعه: عالم يستعمل علمه و جاهل لا يستنكف ان يتعلم و جواد لا يبخل بمعروفه و فقير لا يبيع آخرته بدنياه، فاذا ضيع العالم علمه استنكف الجاهل ان يتعلم و اذا بخل الغنى بمعروفه باع الفقير آخرته بدنياه...آن حضرت به جابر بن عبدالله انصارى فرمود: «اى جابر، پايدارى دين و دنيا به چهار چيز وابسته است: دانايى كه دانش خود را به كار بندد و نادانى كه از آموختن سرباز نزند و بخشنده اى كه در بخشش خود بخل نورزد و درويشى كه آخرت خود را به دنياى خويش نفروشد و هرگاه عالم، علم خود را تباه سازد، نادان از آموختن سرباز مى زند و هرگاه توانگر در بخشش مال خود بخل بورزد، درويش آخرت خود را به دنيايش مى فروشد....]

6- وسائل الشیعه، ج66،ص 94؛ بحار الانوار، ج 93،ص23.

7- الحدائق الناضرة فی احكام العترة الطاهرة، ج68،ص 235؛ نهج البلاغه، ترجمه مرحوم محمد دشتي،كلمات قصار، شماره478..

8- نهج البلاغه، ترجمه مرحوم محمد دشتي، كلمات قصار،شماره92.