سخنان حضرت آیت الله سید محمد جواد علوی بروجردی(مد ظله العالی) در پایان درس خارج 9/2/1388

الگو بودن عالم دینی

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله المعصومین المكرمین سیما بقیة الله الاعظم روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفدا فی العالمین واللعن علی اعدائهم و مخالفیهم و منكری فضائلهم و مناقبهم الی قیام یوم الدین.

در حدیث كوتاهی وجود مقدس امیرالمؤمنین(ع) می فرماید:«آفة العامه العالم الفاجر» (1).

مردم به عالم (عالم دینی) به چشم الگو نگاه می کنند.بعضی از شاگردان آیت الله العظمی بروجردی (ره) که از بزرگان و از مراجع هستند، نقل می­کنند که ایشان به اهل علم و طلاب می­فرمودند عامه مردم دینشان را از روی دلیل وبرهان اخذ نمی کنند، این را توجه داشته باشید. وقتی می­گویند خدا ،برهان حرکت و از این قبیل استدلال ها بَلَد نیستند. دینشان را از ما اخذ کرده­اند یعنی تا چشم باز کرده­اند در محل زندگی­شان( چه در روستا و چه در شهر) عالمی بوده كه از او مطالب دینشان را می گرفته اند و تا وقت مرگ هم همین طور بوده و دین را از او گرفته­اند و اگر در چیزی شک می کردند، به سراغ او می رفتند. (مردم دینشان را از ما گرفتند نه از برهان) اگر من خراب باشم، آن چه که مردم خیال می کنند الگو است، فرو می­ریزد درستی و نادرستی عمل را از زبان و عمل ما می بینند. فجور در عالم، بی­تقوایی در تعاملات اجتماعی است. فسق و فجور بی­تقوایی است. اینها روحیه ایمان را در مردم می­کشد. روحیه مومن بودن را از بین می­برد باعث می­شود آن معیاری­هایی را که داشتند از بین برود یکی از این نویسندگان معروف می­گوید فلان آقا (مثلاً ناپلئون) ایده آل من بود، قهرمان من بود در زندگی به همه کارهایش نگاه می­کردم و دلم می­خواست همانند آن حرکت کنم. وقتی وارد زندگی خصوصی او شدم یا خواندم و مطالعه کردم، دیدم خیلی ضعف داشته است. آدم ضعیفی بوده است. بعد می گوید این قهرمان برای من فرو ریخت. قهرمان که فرو ریخت، من دچار بی­تعادلی شخصیتی و بی­هویتی شدم. چون من هویت خودم را به هویت او گره زده بودم. لذا من هم بی­هویت شدم. اگر عالِم ،در تعاملات اجتماعی بی­تقوایی كند، منجر به بی­تقوایی مردم می­شود. معروف است از یکی از علمای نجف سوال می کنند آیا با رسیدن نجاست به چاه، آب آن نجس می­شود؟ البته این یک بحث فقهی است. این عالم پس از یکی دو روز می­بیند تمایل دارد که نظر بدهد نجس نمی­شود. متوجه شد که یك چاه در خانه­اش دارد. ناخود آگاه متوجه شد این مسأله در ذهن او تأثیر می گذارد. لذا فردا دستور داد چاه را پر کنند. گفت حالا كه چاه ندارم، برای خدا حكم بدهم و ببینم حكم خدا چیست. به قول معروف دستم را جمع کردم تا زبانم باز باشد. اگر دستم دراز باشد، زبانم بسته می­شود. این آقا پول دارد، خیلی خوب پول داشته باشد، اما اگر ظلم ­بکند،آیا می توانم او را محکوم بکنم یا اینكه مظلوم را محكوم می كنم ، آیا می­توانم از پول او بگذرم یا نه؟ این کار تقوا می­خواهد. این تقوا یعنی اجتناب از محرم، باید برای من ملکه بشود. والا در تعاملات اجتماعی آدمی که تقوا ندارد، نمی­تواند روی موازین حرکت کند. لذا گاهی اوقات می­بینیم در یک اجتماع، در یک شهر، یک فرد، موجب سستی همه می­شود. حرکت یک فرد موجب انحراف می­شود. در زمان وجود مقدس حضرت امام کاظم(ع) وکیل موسی بن جعفر، پول زیادی مردم به او داده بودند. موسی بن جعفر(ع) در زندان از دنیا رفت. علی بن موسی الرضا(ع)، امام بر حق، جانشین او شد.وكیل امام هفتم برای این که پول را ندهد، امامت علی بن موسی الرضا(ع) را انکار کرد!! همه کسانی که وجوهات می­دادند منحرف شدند. در آن روزگار غربت شیعه، این دوستان هم این طور ضربه زدند و قس علی هذا. پس باید مواظب باشیم زیرا مردم اعتقاداتشان را از ما می گیرند. کونوا دعاة للناس بغیر السنتکم. (3) فقط منبر قشنگ، حرف قشنگ زدن مفید نیست. سخن کز دل بر آید لاجرم بر دل ­نشیند اعتقاد که نباشد، بنده حرف می­زنم. شیخ جعفر شوشتری هم حرف می­زند. شیخ عباس قمی هم حرف می­زد. سخن آن­ها موج ایجاد می­کرد. چرا صحبت من موج نمی­اندازد؟آیا از مالی است که من مصرف می­کنم؟ از غذایی است که من می خورم؟ از چیست بنابر این فرمایشِ وجود مقدس امیرالمومنین(ع) آفة العامه، العالم الفاجر، این آفت، بدتر از بیماری وباست. این آفت، از تب آنفولانزای خوکی خطرناک­تر است. بیماری آنفولانزا شیوع پیدا می­كند و عده­ای را می­کشد، اما این­ها بدتر است. فتنۀ سید محمد باب، هنوز باقی است. بساط شیخ احمد احسایی، شیخیه،ركن رابع(3) هنوز مانده است. این­ها وبالی هستند که تمام نشده­اند و هنوز گرفتار آنها هستیم. شیعه به اندازۀ کافی لطمه می­خورد در گوشه و کنار دنیا اسماعیلیه، شیخیه، بهایی ها به عنوان تشیع، عقاید باطل خود را ترویج می­کنند. همه خیال می­کنند حرفهای آنها از تشیع است و علی بن ابی طالب همان حرفهای آنهاست. آفتی بدتر از این می­خواهید؟ امیدواریم خداوند متعال به ما توفیق بدهد که اگر عقاید مردم را درست نمی­کنیم، لااقل خراب نکنیم. خدا رحمت کند آقای بروجردی را، فرموده بودند: آقایانی که می­روید تبلیغ نمی­خواهد اسلام را تبلیغ بکنید. بگذارید عقاید مردم همین طور که هست، باشد. خرابش نکنید.والسلام علیكم ورحمة الله.

................................................................................

1- علی بن محمد الیثمی الواسطی، عیون الحكم و المواعظ، ص181؛محمد الریشهری،میزان الحكمة، ج1،ص85.

2- الحر العاملی،وسائل الشیعه، ج8،ص513؛ المیرزا النوری، مستدرك الوسائل، ج11،ص273؛محمد الریشهری، میزان الحكمه، ج4،ص3602.

3- اصول دین 4 تا است: معرفت الله، معرفت انبیاء، معرفت ائمه، معرفت ركن رابع; كه ركن رابع، شیوخ و بزرگان شیخیه هستند