|
 فاطمه زهرا علیها السلام بانوى دو سرا به هنگام ظهور اسلام و پس از بعثت پدرش پیامبر اكرم و در آن هنگام كه قیام حیاتبخش اسلام بتازگى ظهور نموده و بر پایگاههاى پیروزى گام مىگذاشت،چشم به این جهان گشود.
فاطمه علیها السلام یادگارى از همسر عزیز محمد صلى الله علیه و آله و سلم خدیجه كبرى است، نخستین زنى بود كه پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم با وى ازدواج كرد و نیز اولین زنى بود كه در آغاز بعثت آن حضرت به وى ایمان آورد،و آیین خداییش را به جان خرید.خدیجه با مال سرشار خویش پایههاى اسلام را استوار ساخت و با فداكاریش در راه تحقق نداى توحید و اسلام،از هیچ فداكارى دریغ نورزید.رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم بر این فداكارى ارج نهاد و هیچ گاه او را از یاد نبرد.
به نقل مورخان شیعه فاطمه علیها السلام از چنین مادر بزرگوارى سه و یا پنجسال بعد از بعثت پیامبر اكرم به دنیا آمد،اما اغلب مورخان اهل سنت ولادت آن بانوى دو سرا را پنجسال قبل از بعثت دانستهاند.به برخى از اقوال در این زمینه-از شیعه و اهل سنت-اشاره مىكنیم:
1- مرحوم كلینى مىنویسد:«فاطمه زهرا علیها السلام پنجسال پس از بعثت رسول خدا به دنیا آمد و 75 روز پس از رحلت آن حضرت در سن هیجده سالگى از دنیا رفت.» (1)
2- ابن شهر آشوب چنین مىنویسد:«فاطمه زهرا علیها السلام پنجسال بعد از بعثت در بیستم جمادى الثانى متولد گردید كه مصادف با سه سال پس از وقوع معراج بود.حضرت هشتسال همراه پدر گرامیش در مكه زیست و سپس به مدینه مهاجرت كرد.عمر شریفش در زمانى كه پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم از دنیا رفت،هجده سال و هفت ماه بود،و بعد از رحلت پدرش 72 یا 75 روز بیشتر زندگى نكرد.» (2) طبرى در كتاب«دلائل الامامه» (3) ،مرحوم مجلسى در بحار الانوار (4) ،علامه اربلى در كشف الغمه (5) قول فوق را در ولادت آن حضرت تایید كردهاند.روایاتى نیز در تایید این قول موجود است.به دلیل اختصار از نقل آنها خوددارى مىكنیم.
قول دیگر كه از علماى اهل سنت نقل شده چنین است:«ولادت فاطمه زهرا پنجسال قبل از بعثت پیامبر اسلام بوده است،زمانى كه خانه كعبه را سیل خراب كرد و قریش كعبه را بنا مىنهاد. » (6)
علت این كه میلاد فاطمه علیها السلام را قبل از بعثت نقل كردهاند و تاریخ ولادت را تغییر دادهاند،به نظر مىرسد به دو منظور بوده است:1- فضایلى كه در ولادت فاطمه زهرا علیها السلام در روایات آمده است،خدشهدار كنند،2- با نقل این تاریخ دروغین،مىخواهند چنین جلوه دهند كه فاطمه علیها السلام در سن هجده سالگى با على ازدواج كرده است،و چنین نتیجه بگیرند كه او دخترى معمولى بوده و در خانه مانده بوده است و كسى براى ازدواج با او پیشقدم نمىشده است.
با تحریف تاریخ ولادت حضرت فاطمه علیها السلام،این هدف را دنبال مىكنند كه هم سیده زنان را خفیف كنند و هم على علیه السلام را كه در این ازدواج از شان و منزلتى برخوردار شده است، سبك شمارند و این فضیلت را نادیده انگارند.
اما با استناد به روایات صحیح و تاریخ،این قول كه ولادت آن بانوى بزرگوار قبل از بعثتبوده، باطل و بدون دلیل است،بلكه ولادت فاطمه زهرا علیها السلام پس از بعثتبوده است و با تشریفات و مقدمات خاصى نطفه این در گرانمایه منعقد شده و با حضور زنانبهشتى به دنیا آمده كه بدان اشاره مىكنیم.
انعقاد نطفه فاطمه علیها السلام از میوه بهشتى
ابوبكر بغدادى به سند خود از عایشه نقل مىكند كه گفت:«به رسول خدا عرض كردم:اى رسول خدا چرا وقتى فاطمه علیها السلام به حضور شما مىرسد،او را مىبوسى و زبانت را در دهان او مىگذارى...فرمود:
«نعم یا عائشه! انی لما اسری بی الى السماء ادخلنی جبرئیل الجنة فناولنی منها تفاحة فاكلتها فصارت نطفة فی صلبی،فلما نزلت واقعتخدیجة ففاطمة من تلك النطفة،و هی حوراء انسیه،كلما اشتقت الى الجنة قبلتها،آرى اى عایشه!هنگامى كه به معراج رفتم جبرئیل مرا به بهشتبرد و از سیب بهشتى به من داد و من خوردم و همان سیب تبدیل به نطفهاى در صلب من شد و چون به زمین آمدم با خدیجه بودم كه او فاطمه را حامله شد.فاطمه،حوراى انسیه است.هر گاه مشتاق بهشت مىشوم،دخترم فاطمه را مىبوسم.» (7)
علامه اخطب خوارزمى خبر فوق را با تفصیل بیشتر نقل مىكند،و با این تفاوت كه پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم فرمود:«میوهاى از میوههاى بهشتخوردم...و هر وقتبه بوى بهشت مشتاق مىشوم،فاطمه را استشمام مىكنم....» (8)
حاكم در مستدرك از سعد بن مالك نقل مىكند كه رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم فرمود:
«اتانی جبرئیل بسفرجلة من الجنة فاكلتها لیلة اسرى بی فعلقتخدیجة بفاطمة فكنت اذا اشتقت الى رائحة الجنة شممت رقبة فاطمة،در آن شبى كه به معراج برده شدم،جبرئیل یك گلابى از بهشتبرایم آورد.آن را خوردم و خدیجه به فاطمه حامله شد،پس هر وقت مشتاق بوى بهشتمىشوم،گردن فاطمه را مىبویم.» (9)
سخن گفتن فاطمه علیها السلام در رحم مادر
شیخ صدوق در امالى به سند خود از مفضل بن عمر روایت مىكند كه امام صادق علیه السلام فرمود:
«هنگامى كه خدیجه با رسول خدا ازدواج كرد،زنان مكه از وى كنارهگیرى كرده و رفت و آمد خود را با او قطع نمودند.خدیجه از این جهت غمگین گردید،تا اینكه به فاطمه علیها السلام حامله شد.این نوزاد در رحم با خدیجه سخن مىگفت و خدیجه را دلدارى مىداد و خدیجه این مطلب را از پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم پنهان مىداشت،تا اینكه روزى حضرت وارد خانه شد و شنید كه خدیجه با كسى سخن مىگوید.پرسید:خدیجه با كه سخن مىگفتى؟خدیجه پاسخ داد: جنینى كه در شكم دارم با من سخن مىگوید و همدم من است.پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم فرمود:اى خدیجه! جبرئیل به من خبر مىدهد كه جنین در شكم تو دختر است و خداى تعالى نسل مرا از وى قرار مىدهد و ائمه دین و پیشوایانى كه خداوند پس از انقضاى وحى،جانشینان خود در زمین قرار خواهد داد از نسل او هستند.» (10)
چگونگى ولادت فاطمه علیها السلام
هنگامى كه وضع حمل فاطمه علیها السلام نزدیك شد،خدیجه كسى را به نزد زنان قریش فرستاد و از آنها خواست تا به خانه او آیند و هنگام ولادت فاطمه علیها السلام،او را یارى دهند. زنان براى خدیجه پیغام دادند كه تو به سخن ما گوش نكردى و با یتیم ابوطالب- كه مالى نداشت- ازدواج كردى ما نیز به كمك تو نخواهیم آمد.
خدیجه از این پیغام غمگین شد و در حال غم و اندوه بسر مىبرد كه ناگاه چهار زن گندمگون بلند قامت-همچون زنان بنىهاشم-را مشاهده كرد كه وارد خانه شدند.خدیجه از دیدن ایشان نگران شد.یكى از آن چهار زن به سخن آمد و گفت:«اى خدیجه! نترس و محزون مباش كه پروردگار تو ما را فرستاده و ما خواهران تو هستیم.من ساره هستم،این یك آسیه دختر مزاحم (همسر فرعون) است كه همدم تو در بهشتخواهد بود،و آن دیگر مریم دختر عمران و چهارمى كلثوم خواهر موسى بن عمران است.خداى تعالى ما را فرستاد تا در وضع حمل تو را كمك دهیم. »آن گاه كمك كردند تا فاطمه علیها السلام به دنیا آمد. (11)
.............................................................................................
پىنوشتها:
1.كافى،ج 1،ص 458.
2.مناقب ابن شهر آشوب،ج 3،ص 357.
3.همان مدرك،ص 9.
4.همان مدرك،ص 9.
5.همان مدرك،ص 4.
6.ر.ك:احقاق الحق،ج 10،ص 11 به نقل از المختار فى مناقب الاخیار،ص 56،ذخائر العقبى،ص 26;الثغور الباسمه،ص 15.
7.تاریخ بغداد،ج 5،ص 87،ر.ك:ینابیع الموده،ج 2،ص 24،بحار الانوار،ج 43،ص 4.
8.ر.ك:احقاق الحق،ج 10،ص 5.
9.مستدرك حاكم،ج 3،ص 169.براى آگاهى بیشتر در این باره ر.ك:احقاق الحق،ج 10،ص 12 به نقل از محاضرة الاوائل،ص 88،میزان الاعتدال،ج 1،ص 38،مجمع الزوائد،ج 6،ص 202،لسان المیزان،ج 5،ص 97،ینابیع الموده،ص 197،ارجح المطالب،ص 239،وسیلة المآل،ص 78.
10.بحار الانوار،ج 43،ص 2.روایتسخن گفتن فاطمه علیها السلام با مادرش را برخى از علماى اهل سنت نیز نقل كردهاند.براى آگاهى بیشتر ر.ك:عبد الرحمان صفورى شافعى در«نزهة المجالس»،ج 2،ص 227»،قندوزى حنفى در«ینابیع الموده»،ص 198،حسن بن مولوى در«تجهیز الجیش»ص 99 (مخطوط) ،شعیب ابو مدین بن سعد مصرى در«روض الفائق) ،ص 214.براى توضیح بیشتر در زمینه روایاتى كه علماى عامه نقل كردهاند،ر.ك:به احقاق الحق،ج 10،ص 12.
11.بحار الانوار،ج 43،ص 3،ر.ك:ذخائر العقبى،ص 44،ینابیع الموده،ص 199،وسیلة المآل،ص 77 نزهة المجالس،ج 2،ص 227،احقاق الحق،ج 10،ص 13. مظهر ولایت ص 232 . |
